Wéi laang dauert et, fir Däitsch ze léieren? Wat d'Fuerschung seet
Ongeféier 600 Stonnen Unterrecht fir Diplomaten, déi voll Zäit léieren, a fir déi meescht vun eis méi laang. Wat d'FSI-Zuelen iwwer Däitsch soen, wou d'Zäit higeet a wat dech méi séier mécht.

Kuerz gesot: An der Tabell, déi den US Foreign Service Institute 2001 publizéiert huet, steet Däitsch fir Leit mat Englesch als Mammesprooch bei de méi liichte Sproochen: 23 bis 24 Wochen, also 575 bis 600 Stonnen Unterrecht, bis op e professionellen Niveau. Dës Studente léiere voll Zäit, maachen all Dag nach Stonne laang Hausaufgaben a gi fir hir Begabung fir Sproochen ausgewielt. Mat den Hausaufgaben derbäi solls du fir en héijen Niveau mat ronn 950 Stonne konzentréierter Aarbecht rechnen: ongeféier fënnef Joer mat 30 Minutten den Dag, e bësse méi wéi eent mat zwou Stonnen den Dag. An engem normale Cours op der Uni erreechen déi meescht Studenten bannent engem bis zwee Joer d'Mëtt vum Intermediate-Niveau beim Schwätzen.
Déi kuerz Äntwert, a firwat s du verschidden Zuele gesäis
Wann s du no dëser Fro sichs, fënns du zwou Zorten Äntwerten: eng genee Zuel vu Stonnen, a vill „et kënnt drop un“. Béid sinn deelweis richteg.
Déi genee Zuel kënnt vum Foreign Service Institute (FSI), der Schoul, déi US-Diplomaten ausbilt. Zwee vu senge Mataarbechter, de Frederick Jackson an d'Marsha Kaplan, hunn 2001 publizéiert, wat d'Schoul vu senge Studenten erwaart. An hirer Tabell steet Däitsch an der Kategorie I, der Grupp vu Sproochen, déi „enk mam Englesche verwandt“ sinn, zesumme mat Franséisch, Italienesch, Portugisesch, Rumänesch, Spuenesch, Schwedesch, Hollännesch, Norwegesch an Afrikaans. Fir dës Sprooche erwaart den FSI, datt d'Studenten hiert Zil an 23 bis 24 Wochen, also 575 bis 600 Stonnen Unterrecht erreechen. Sprooche vun der Kategorie II, wéi Russesch, Griichesch oder Tierkesch, brauchen 44 Wochen, an d'Kategorie III (Arabesch, Chinesesch, Japanesch a Koreanesch) 88 Wochen.
Du lies vläicht anzwousch, datt Däitsch eng Sprooch vun der Kategorie II wier. An der Tabell, déi de Jackson an d'Kaplan publizéiert hunn, ass et dat net. Wouer ass, datt Däitsch net déi liichtst Sprooch a senger Grupp ass, an den nächsten Abschnitt weist, ëm wéi vill.
Ier s du der „600 Stonnen“ opschreifs, lies dat Klenggedréckt, well et d'Bedeitung vun der Zuel ännert:
- D'Zil ass héich. Den FSI zielt op eng „allgemeng professionell Sproochkompetenz“: sou genee schwätzen, datt ee gesellschaftlech Representatioun a berufflech Diskussioune packt, an de gréissten Deel vun enger Dageszeitung liesen.
- D'Stonne sinn nëmmen Unterrechtsstonnen. Laut dem FSI brauch séiert Léiere mindestens véier Stonnen Unterrecht den Dag, fënnef Deeg d'Woch, plus dräi oder méi Stonne Selbststudium den Dag.
- D'Studente sinn ongewéinlech. D'Tabell geet vun engem Englesch-Mammesproochler mat „ganz gudder oder besserer Begabung“ fir d'Sproocheléieren an der Klass aus, a bemierkt, datt manner geschéckt Léierend normalerweis méi laang brauchen. D'FSI-Studente sinn Erwuessener (hiren Duerchschnëttsalter louch bei 41), déi am Duerchschnëtt schonn 2,3 aner Sprooche konnten.
600 Stonnen ass also net déi Zäit, déi Däitsch dauert. Et ass déi Zäit, déi Däitsch fir talentéiert, erfuere Léierend dauert, déi voll Zäit léieren, éier s du hir Hausaufgaben derbäizills.
Wéi Däitsch am Verglach mat anere „liichte“ Sprooche steet
D'Resultater vum FSI selwer bréngen en nëtzlechen Detail. D'Economisten Barry Chiswick a Paul Miller (2005) hunn FSI-Resultater vun engleschsproochegen Amerikaner mat duerchschnëttlecher Begabung, gemooss no 24 Wochen Ausbildung, benotzt, fir eng Skala ze bauen, wéi schwéier all Sprooch ass. Op dëser Skala steet 1,00 fir déi schwéierst (Japanesch) an 3,00 fir déi liichtst (Afrikaans, Norwegesch a Schwedesch).
Däitsch koum op 2,25. Dat ass d'selwecht wéi Spuenesch an Dänesch, ënner Franséisch, Italienesch a Portugisesch (2,50) an ënner Hollännesch (2,75). Anescht gesot: No deene selwechte 24 Woche hunn duerchschnëttlech Däitsch-Léierend manner gutt geschwat wéi Léierend vu senge nootste Verwandten, Hollännesch an de skandinavesche Sproochen, an e bësse manner gutt wéi Léierend vun de romanesche Sproochen.
Dat passt zu deem, wat déi meescht Léierend spieren. Däitsch huet vill Vokabular mam Englesche gemeinsam (Haus, Hand, Wasser, finden), an dat mécht den Ufank agreabel. Bei der Grammatik geet d'Zäit hin.
Wéi sécher si mir? D'FSI-Zuele sinn echt Opzeechnungen aus Joerzéngte Unterrecht, an dat ass rar a wäertvoll. Mee si beschreiwen eng Grupp vu Léierenden an enger Aart vu Programm. Benotz se, fir Sproochen ze vergläichen, net als Verspriechen fir däin eegenen Zäitplang.
Wéi et mat engem normalen Zäitplang ausgesäit
FSI-Studente si net wéi déi meescht vun eis. E bessert Bild vun engem normalen Tempo kritt een an engem Däitsch-Departement vun enger Universitéit.
De John Norris an de Peter Pfeiffer (2003) hunn d'Schwätze vun 128 Studenten aus dem ganzen Däitsch-Programm vun der Georgetown University getest, mat engem opgeholte mëndlechen Test, deen op der ACTFL-Skala (vum American Council on the Teaching of Foreign Languages) bewäert gouf. Dës Skala geet vun Novice iwwer Intermediate an Advanced bis Superior, an deelt déi ënnescht Haaptniveauen a Low, Mid an High. D'professionellt Zil vum FSI entsprécht laut Jackson a Kaplan ongeféier Superior.
Dat hei hunn de Norris an de Pfeiffer bei Studente fonnt, där hir Coursen dräi Stonnen d'Woch haten:
| Semester Däitsch | Typesch Bewäertung (Median) |
|---|---|
| 1 | Intermediate-Low |
| 2 bis 4 | Intermediate-Mid |
| 5 a 6 | Intermediate-High |
| 7 | Advanced-High (nëmme 5 Studenten getest) |
Dräi Saache falen op. Éischtens: Bal jiddereen huet Intermediate-Low séier erreecht, bis um Enn vum éischte Semester. Zweetens: D'Studente sinn duerno de gréissten Deel vun hirem zweete Joer op Intermediate-Mid stoe bliwwen, éier se am drëtten a véierte Joer erëm geklomm sinn. Drëttens: D'Leit waren ganz ënnerschiddlech. No deene selwechte véier Semester gouf ee Student als Novice-High bewäert an en aneren als Advanced-High.
D'Auteuren beschreiwen och eng fréier Studie op der University of Iowa, wou d'Median-Bewäertung vun 20 Studenten no véier Semester Däitsch eng Stuf méi déif louch, bei Intermediate-Low. E gutt geplangte Programm kann also besser sinn wéi den Duerchschnëtt, mee och dann léisst dech zwee Joer Däitsch op der Uni normalerweis am Intermediate-Beräich, wäit ewech vum Zil vum FSI.
D'Rechnung fir d'Selbstléieren
D'FSI-Zuele loosse sech an eng grouf perséinlech Schätzung ëmrechnen, soulaang s du am Kapp behäls, wien se beschreiwen. Iwwer 24 Woche kommen, mat dräi Stonne Selbststudium den Dag a fënnef Deeg d'Woch, ongeféier 360 Stonnen zu de 575 bis 600 Stonnen Unterrecht derbäi. Dat mécht ronn 950 Stonnen konzentréiert Aarbecht, fir ënner ideale Bedéngungen e professionellen Niveau z'erreechen.
| Deeglech léieren, all Dag | Zäit bis ongeféier 950 Stonnen |
|---|---|
| 30 Minutten | ongeféier 5 Joer an 2 Méint |
| 1 Stonn | ongeféier 2 Joer a 7 Méint |
| 2 Stonnen | ongeféier 1 Joer a 4 Méint |
Zwou éierlech Upassungen:
- Déi meescht vun eis sinn keng FSI-Studenten. Keng handverlies Begabung, keng kleng Klass mat engem ausgebilten Enseignant. Rechen domat, datt s du méi brauchs, net manner.
- Déi meescht vun eis brauchen d'Zil vum FSI net. Bestellen, e bësse Small Talk, Reesen a liicht Bicher kommen laang virun de berufflechen Diskussiounen. Wann dat däin Zil ass, bréngt dech e Brochdeel vun dëse Stonnen dohin.
Niveauen an Examen: wat „Däitsch léieren“ heescht
„Wéi laang“ mécht eréischt Sënn, wann s du sees: „fir wat ze kënnen“. An Europa ginn d'Niveaue meeschtens mam GER beschriwwen (Gemeinsame europäesche Referenzrahmen fir Sproochen, op Englesch CEFR): A1 an A2 fir elementar Sproochverwendung, B1 a B2 fir selbststänneg Sproochverwendung, C1 a C2 fir kompetent Sproochverwendung. D'Examen vum Goethe-Institut, vum Goethe-Zertifikat A1 bis C2, halen sech un dës Niveauen, a vill Universitéiten an Employeuren an däitschsproochege Länner froen no engem Zertifikat op engem bestëmmten Niveau.
Du gesäis och Stonnenschätzunge fir all Niveau, vu Schoulen a Coursubidder. Si stëmme selten iwwereneen, well se verschidde Couren mat verschiddene Studenten an Hausaufgabe beschreiwen. Huel se als grouf Orientéierung a rechen mam Verhältnis, dat s du uewe gesinn hues: D'professionellt Zil vum FSI läit no un der Spëtzt vun dëse Skalen, an d'Stufe gi méi laang, wat s du méi héich klëmms.
Déi schwéier Deeler fir Leit mat Englesch als Mammesprooch
D'Fuerschung iwwer Däitsch als Friemsprooch weist op e puer Saachen, déi méi laang daueren wéi alles anescht. Et hëlleft, se am Viraus ze kennen, well e Plateau sech manner wéi en Echec ufillt, wann s du weess, datt en normal ass.
Wuertstellung an trennbar Verben
Däitsch setzt Verben op Plazen, wou Englesch se net hinsetzt. An engem Haaptsaz kënnt dat konjugéiert Verb op déi zweet Plaz, also sees du no jetzt (elo) jetzt gehe ich nach Hause (elo ginn ech heem). Deeler vum Verb kommen un d'Enn: ich habe ein Haus gebaut (ech hunn en Haus gebaut), an en trennbaart Verb deelt sech an zwee: Fritz sieht das Bild an (de Fritz kuckt d'Bild un, vun ansehen). An engem Niewesaz rutscht dat konjugéiert Verb ganz un d'Enn: wenn ich nach Hause gehe (wann ech heem ginn).
An enger klassescher Studie hunn de Jürgen Meisel, den Harald Clahsen an de Manfred Pienemann (1981) Gespréicher mat 45 italieneschen a spuenesche Aarbechter opgeholl, déi an Däitschland ouni formellen Unterrecht Däitsch geléiert hunn. An hirer Analys vu méi wéi 40 erwuessene Léierenden sinn d'Reegelen an enger fixer Reiefolleg opgetaucht. D'Léierend hunn als éischt Verbdeeler an trennbar Partikelen un d'Enn geschéckt, duerno geléiert, d'Verb no Wierder wéi jetzt virun d'Subjet ze setzen, an eréischt dann d'Verb un d'Enn vun Niewesäz geschéckt. Si hunn keen fonnt, deen déi lescht Reegel hat ouni déi éischt zwou.
Dës Léierend hu romanesch Sprooche geschwat an ouni Coursen geléiert, hiren Tempo ass also net deen däin. Déi nëtzlech Lektioun ass d'Reiefolleg: Wann deng weil-Sätz nach laang an englescher Reiefolleg erauskommen, nodeems de Rescht sech scho liicht ufillt, bass du op engem normale Wee.
Der, die, das: d'Geschlecht
All däitscht Substantiv ass männlech, weiblech oder sächlech, an den Artikel ännert sech mat: der Löffel (de Läffel), die Gabel (d'Gabel), das Messer (d'Messer). Dacks gëtt et kee Grond, deen een erkenne kann, also léiert ee d'Geschlecht Wuert fir Wuert.
Liese hëlleft méi, wéi s du vläicht mengs. D'Denisa Bordag an hir Kolleegen (2019) hu fortgeschratt Däitsch-Léierend kuerz Texter mat neie Substantiver liese gelooss. No just dräi bis véier Begéinunge am Kontext hunn d'Léierend gemierkt, wann en Artikel net zum Geschlecht vun engem neie Substantiv gepasst huet, bei weibleche a sächleche Substantiver. Bei männleche Substantiver net, net an esou kuerzer Zäit. Lies also vill, a gëff de männleche Substantiver beim Widderhuelen extra Opmierksamkeet.
Fäll: wien huet wat mat wiem gemaach
Däitsch markéiert d'Roll vun engem Substantiv am Saz mat Fallendungen, meeschtens um Artikel. Der Hund beißt den Mann heescht „den Hond bäisst de Mann“. Den Mann beißt der Hund heescht dat och: Den Artikel den seet dir, datt de Mann deen ass, dee gebass gëtt, och wann e virdru steet.
Leit mat Englesch als Mammesprooch liesen dat éischt Substantiv gär als Subjet, egal wat säin Artikel seet. De Nick Henry (2022) huet no Däitsch-Studenten am drëtten a véierte Semester gesicht, all mat Englesch als Mammesprooch, déi dës Sätz mam Objet virdrun nach mindestens an der Hallschent vun de Fäll falsch verstanen hunn, an huet 51 vun hinnen opgeholl. Studenten, déi mat Processing Instruction geléiert hunn, also Übungen, bei deenen s du den Artikel benotze muss, fir erauszefannen, wien wat gemaach huet, hunn dës Sätz duerno besser verstanen wéi Studenten mat enger klassescher Erklärung an Übungen, an hu se grad esou gutt produzéiert.
D'Konklusioun: Fäll léiert een net nëmmen duerch Tabellen auswenneg léieren. Du brauchs vill Übung, bei där d'Endungen d'Bedeitung droen.
Wat et méi séier mécht
Intensiv Phasen
An der Georgetown-Studie hunn de Norris an de Pfeiffer Studente verglach, déi déiselwecht éischt véier Semester Coursaarbecht an engem Joer gemaach hunn, mat sechs Stonnen Unterrecht d'Woch (intensiven Track), oder an zwee Joer, mat dräi (net intensiv). Déi meescht hunn ähnlech Niveauen erreecht, mee méi vun den intensive Studenten hunn Intermediate-High oder méi erreecht: 35 Prozent, géintiwwer 15 Prozent. D'Erfarung vum FSI selwer weist an déiselwecht Richtung. De Jackson an d'Kaplan schreiwen, datt d'Zäit, déi een tatsächlech domat verbréngt, an d'Intensitéit vun der Erfarung „entscheedend schéngen“, an datt d'Zäit bis zur professioneller Sproochkompetenz sech „net nennenswäert verkierze léisst“.
Widderhuelunge verdeelen
Konzentréiert léieren ass net datselwecht wéi alles op déi lescht Minutt ze büffelen. D'Su Kyung Kim an de Stuart Webb (2022) hunn 48 Experimenter mat 3.411 Participanten zesummegefaasst a fonnt, datt verdeelt Üben e mëttleren bis groussen Effekt op d'Léiere vun enger zweeter Sprooch hat, an datt méi laang Pausen tëscht de Sessiounen bei spéideren Tester besser geschafft hunn. Léier vill, wann s du kanns, mee huel all Wuert an all Struktur iwwer Deeg a Wochen ëmmer erëm ervir. Wéi dat geet, erkläre mir an Verdeelt Widderhuelen, a wéi s du et wierklech benotz.
Vill liesen a lauschteren
De Jackson an d'Kaplan soen, datt d'Erfarung vum FSI „eendeiteg“ weist, datt d'Zäit, déi Léierend mat Liesen, Lauschteren a Kommunizéieren an der Sprooch verbréngen, enk domat zesummenhänkt, wéi gutt se se benotze kënnen. Bei Däitsch fiddert d'Liesen och déi luesst Deeler: Geschlecht a Wuertstellung léiert een aus ville Beispiller. Méi dozou an Eng Sprooch léiere mam Liesen.
E realistesche Plang
- Wiel en Zil, dat s du beschreiwe kanns. „De Goethe B1 packen“ oder „en Owend laang mat menge Schwéierelteren schwätzen“ ass besser wéi „fléissend sinn“.
- Zill Stonnen, net Méint. En einfache Logbuch mécht aus „Ech kommen net virun“ „Ech hunn 120 Stonne gemaach“, an dat ass éierlech a motivéierend.
- Fann en deegleche Minimum, deen s du duerchhäls. Drësseg Minutten all Dag maache méi wéi 180 Stonnen am Joer.
- Plang intensiv Phasen an. E Summercours oder e Mount mat extra Owender bréngt dech méi wäit wéi déiselwecht Zäit dënn verdeelt.
- Léier all Substantiv mat sengem Artikel. Schreif a so die Gabel, ni just Gabel, a widderhuel männlech Substantiver e bësse méi dacks.
- Lies a lauschter vill op dengem Niveau. Wuertstellung a Geschlecht kommen aus Dausende vu Beispiller.
- Üb do, wou de Fall zielt. Lies Sätz, bei deenen nëmmen den Artikel seet, wien wat gemaach huet, a beäntwert Froen dozou.
Wou d'Franzie derbäikënnt
Franzie ass ee Wee, fir dës Stonne méi liicht duerchzehalen. D'Franzie schreift Geschichten op Däitsch op dengem Niveau, iwwer Themen, déi s du eraussichs, sou datt deeglecht Liese sech wéi Liese fillt an net wéi Hausaufgaben. Wann e Saz dech iwwerrascht, tipp drop fir eng Grammatik-Erklärung vu genee deem Saz, zum Beispill firwat d'Verb um Enn gelant ass. Du kanns op iergendee Wuert tippe fir seng Bedeitung a Formen, et späichere fir ze widderhuelen, an déi nei Wierder no all Kapitel an engem kuerze Rollespill benotzen. Et ass e Wee, reegelméisseg Stonnen ze sammelen, keng Ofkierzung derlaanscht.
FAQ
Wéi laang dauert et, fir fléissend Däitsch ze léieren?
Fir e professionellen Niveau erwaart d'Tabell vum Foreign Service Institute vun 2001 vu ganz fähege Vollzäitstudenten 575 bis 600 Stonnen Unterrecht plus deeglech Hausaufgaben, am Ganzen ongeféier 950 Stonnen. Déi meescht Léierend brauche méi laang, an déi meescht brauchen deen Niveau net, fir Däitsch entspaant ze benotzen.
Ass Däitsch fir Leit mat Englesch als Mammesprooch méi schwéier wéi Spuenesch?
Bei de FSI-Resultater no 24 Wochen hunn Däitsch a Spuenesch d'selwecht ofgeschnidden (2,25). Den däitsche Vokabular ass méi no um Englesche; d'Grammatik, mat Geschlecht, Fäll a Verbstellung, brauch méi laang, bis een se beherrscht.
Kann een Däitsch a 6 Méint léieren?
D'Vollzäitstudente vum FSI erreechen an 23 bis 24 Wochen e professionellen Niveau, mat mindestens siwe Stonnen Unterrecht a Léieren den Dag. Mat engem normalen Zäitplang gi sechs Méint dir eng solid Basis fir einfach Gespréicher.
Wéi laang dauert et bis B1 an Däitsch?
Et gëtt keng op Fuerschung baséiert Zuel fir all GER-Niveau, an d'Schätzunge vu Coursubidder variéieren. Als Orientéierung: Studenten an engem Däitsch-Programm op der Uni hunn typescherweis no engem bis zwee Joer Coursen mat dräi Stonnen d'Woch Intermediate-Mid op der ACTFL-Skala fir d'Schwätzen erreecht.
Wat ass dat Schwéierst um Däitschen?
Fir Leit mat Englesch als Mammesprooch meeschtens Geschlecht, Fallendungen a Wuertstellung. Studie weisen, datt Léierend d'Wuertstellung an enger fixer Reiefolleg ophuelen, an datt vill iwwer d'Fallendungen ewech liesen, bis d'Übung se dozou bréngt, sech drop ze verloossen.
Quellen
- Bordag, D., Kirschenbaum, A., Rogahn, M., Opitz, A., & Tschirner, E. (2019). Misbehaved masculines: Incidental acquisition of grammatical gender in L2 German during reading. Bilingualism: Language and Cognition, 22(1), 130 to 141. https://doi.org/10.1017/S1366728917000608
- Chiswick, B. R., & Miller, P. W. (2005). Linguistic distance: A quantitative measure of the distance between English and other languages. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 26(1), 1 to 11. https://doi.org/10.1080/14790710508668395
- Henry, N. (2022). The offline and online effects of processing instruction. Applied Psycholinguistics, 43(4), 945 to 971. https://doi.org/10.1017/S0142716422000200
- Jackson, F. H., & Kaplan, M. A. (2001). Lessons learned from fifty years of theory and practice in government language teaching. In J. E. Alatis & A.-H. Tan (Eds.), Georgetown University Round Table on Languages and Linguistics 1999 (pp. 71 to 87). Georgetown University Press.
- Kim, S. K., & Webb, S. (2022). The effects of spaced practice on second language learning: A meta-analysis. Language Learning, 72(1), 269 to 319. https://doi.org/10.1111/lang.12479
- Meisel, J. M., Clahsen, H., & Pienemann, M. (1981). On determining developmental stages in natural second language acquisition. Studies in Second Language Acquisition, 3(2), 109 to 135. https://doi.org/10.1017/S0272263100004137
- Norris, J. M., & Pfeiffer, P. C. (2003). Exploring the uses and usefulness of ACTFL oral proficiency ratings and standards in college foreign language departments. Foreign Language Annals, 36(4), 572 to 581. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2003.tb02147.x


